öss hazırlık

Ökaryot Canlılar

Bu gruba giren canlıların hücreleri prokaryotlardan farklı olarak sitoplazmalarında zarlı organelleri (Çekirdek, Mitokondri, Kloroplast, Golgi cisimciği, Endoplazmik Retikulum v.b.) taşırlar. Bu tip hücrelere ökaryotik hücre denir. Ökaryotik canlılar dört alemde incelenir.

A) Protista Alemi

Bu grup canlılar tek hücrelidirler Hücre yapıları ökaryotik özellik gösterir. Genellikle Kamçılılar (Flagellata), Kök Ayaklılar (Rhizopoda), Sporlular (Sporozoa) ve Silliler (Ciliata) olmak üzere dört grup altında incelenirler.

a) Kamçılılar (Flagellata)

Sayıları bir ya da daha fazla olabilen kamçı (flagella) ile hareket ederler. Bölünerek çoğalırlar. Sitoplazmalarında kloroplast bulunur. Flagellatlar birbirlerine sitoplazmik uzantılarla bağlanarak kolonileri oluşturur. Kolonilerde doku farklılaşması ve organizasyon yoktur. Yalnızca hücreler arasında basit bir iş bölümü vardır. Bugün bilinen iki koloni Pandorina ve Volvox kolonileridir. Volvox kolonisi hücre sayısı ve hücreler arası iş birliği bakımından Pandorina'ya oranla daha gelişmiştir. Bu iki koloni, bir hücreli canlılarla çok hücreli canlılar arasında geçiş formunu oluşturur.

                                   Şekil:1.5 Euglena ve Organelleri

                        Şekil: 6 Pandonna               Şekil: 7 Volvox
                        Kolonisi Genel Şeması            Kolonisi Genel Şeması

b) Kök ayaklılar (Rhizopoda)

Yalancı ayakları ile hareket ederler. Bu grubun en iyi bilinen örneği Amip'tir.

                   Şekil: 8 Amip ve Organelleri

c) Sporlular (Sporozoa)

Özel bir hareket organeline sahip değillerdir. Sporlarla çoğalırlar. Örnek olarak sıtmaya neden olan Plazmodiumları verebiliriz.

d) Silliler (Ciliata)

Hareketlerini siller sayesinde yaparlar. En iyi örnek Paramecium'dur. Tatlı sularda yaşarlar. Fazla suyu kontraktil kofulları ile atarlar. Bölünme ve eşeyli üreme ile çoğalırlar.

            Şekil: 9 Paramecium ve Organelleri

B) Fungi Alemi (Mantarlar)

Bu alem de iki alt grupta incelenir;

a) Cıvık Mantarlar

Belirgin bir hücre şekli olmayan çok çekirdekli sitoplazmaya sahip organizmalardır. Çoğalmaları yukarıya doğru uzayan saplı spor keseleri ile olur.

b) Gerçek Mantarlar

Çok hücreli heterotrof canlılardır. Parazit ve çürükçül yaşarlar. Üremeleri meydana getirdikleri sporla olur. Ekmek ve peynir küfleri, mayalar ile şapkalı mantarlar bu gruba girer.

C) Bitkiler Alemi

Çok hücreli, ökaryotik ototrof olup kloroplast taşırlar. Bu sayede fotosentez yaparlar. Çiçekli bitkiler ve çiçeksiz bitkiler olmak üzere iki filuma (şube) ayrılırlar.

a) Çiçeksiz Bitkiler

Eşeyli ve eşeysiz üreme birbirini takip eder. (Döldeğişimi) Eğrelti otları ve karayosunları olmak üzere iki klasise (sınıf) ayrılır.
Karayosunları ; İletim demeti yoktur. Döldeğişimi vardır. Nemli bölgelerde yaşarlar.
Eğreltiler; İletim demeti bulundururlar. Yaprak, kök ve tohum bulundurmazlar. Üremeleri karayosunlarındaki gibi döldeğişimi şeklindedir.

b) Çiçekli Bitkiler

Çoğalmaları tohumla olur. Tohum şekline göre iki klasise (sınıf) ayrılırlar.
Açık Tohumlular (Kozalaklı Bitkiler) ; Tohum taslağı ovaryum tarafından örtülmemiştir. Bu yüzden açık tohumlu bitkiler denilmektedir. Çam, ardıç, göknar, ladin bu grubun belirgin örneklerindendir. Her zaman yeşildirler.
Kapalı Tohumlular ; Tohumları ovaryum tarafından örtülmüştür. Tek çenekli ve çift çenekli olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

D) Hayvanlar Alemi

Çok hücreli ökaryotik ve heterotrof canlılardır. Bir yere bağlı olmadan yaşarlar. Omurgasız ve omurgalı hayvanlar olmak üzere iki filuma (şube) ayrılırlar.

a) Omurgasız Hayvanlar

Sırt bölgelerinde sinir şeridi, kapalı dolaşım sistemi ve iç iskelet bulundurmazlar. Genel olarak onbir ayrı grup altında incelenirler.
Bu gruplar ;
- Süngerler
- Yassı solucanlar
- Çok ayaklılar
- Yumuşakçalar
- Arachnidler
- Halkalı solucanlar
- Sölenterler
- Derisi dikenliler
- Kabuklular
- Böcekler
- Yuvarlak solucanlar'dır.

b) Omurgalı Hayvanlar

İç iskelete sahiptirler, kapalı dolaşım sistemi ve sırt tarafında sinir kordonu bulunur. Hepsi ayrı eşeylidir. Beş sınıfa ayrılırlar.
Bu sınıflandırma sudan karaya ve basitten karmaşığa doğru şöyledir;

Balıklar

Derileri pulludur. Dış döllenme görülür. Yüzgeçleri ile hareket ederler. Balıkların kalpleri iki gözlüdür. Kalpte kirli kan bulunur. Kalp, kanı temizlenmek amacı ile solungaçlara gönderir. Vücutta temiz kan dolaşır. İç iskelet bazı gruplarda (Köpekbalığı) kıkırdaktan yapılmıştır. Diğer grupların iskeleti kemiktendir.

Kurbağalar

Hem karada hem suda yaşarlar. Suda yaşadıkları evreye larva evresi denir. Bu evrede solungaç solunumu yaparlar. Ergin evrede karasal yaşama geçerek, akciğer solunumu yaparlar. Devamlı su kenarında yaşayarak derilerini nemli tutarlar. Bu özellikleri deri solunumunu kolaylaştırır. Kalpleri üç gözlüdür. Akciğerden gelen temiz kan ile vücuttan gelen kirli kan kalpte birbirine karışır. Böylece vücuda karışık kan pompalanır. Bu nedenle kurbağalar soğukkanlı canlılardır ve kış uykusuna yatarlar.

Sürüngenler

Derileri pulludur. Deride salgı bezi bulunmaz. Akciğer solunumu yaparlar. Kalpleri üç gözlüdür. Temiz ve kirli kan kalpte birbirine karışır. Soğukkanlı canlılardır. Kış uykusuna yatarlar. Kertenkele, timsah, yılan, kaplumbağa ve dinozorlar bu gruba girer.

Kuşlar

Derilerinde tüy vardır. Sıcakkanlı canlılardır. Kalpleri dört odalıdır. Temiz ve kirli kan birbirine karışmaz. Akciğerleri iyi gelişmiştir. Serçe, tavuk, keklik, turna, kelaynak gibi binlerce örnek verilebilir.

Memeliler

Derilerinde kıl bulunur. Sıcakkanlıdırlar. Kalpleri dört odalıdır. Temiz ve kirli kan birbirine karışmaz. Akciğer solunumu yaparlar. Yavru ana bireyin uterusunda gelişir ve doğumla dünyaya gelir. Memelilerin denizde ve karada yaşayan formları vardır. Yunus, balina, fok, denizaslanı denizde; tavşan, sincap, deve, koyun, inek ve yarasa karada yaşayan memelilere örnek verilebilir.

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

İsim

E-posta

Website

Başlık

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Okudum ve kabul ediyorum Kullanım şartları.

Yorum Ekle