Canlıların birbirleri ve çevre ile ilişkilerini konu alan bilime Ekoloji denir. Ekoloji canlı gruplarını ve çevrelerini; populasyon, habitat, komünite, ekosistem ve biyosfer düzeyinde ele alır. Biyosfer : Tüm canlıların üzerinde yaşadığı tabakadır. Kalınlığı 10-20 km arasında değişir. Habitat : Bir türün doğal olarak yaşayıp üreyebileceği yere denir. Habitat, balina için okyanus, penguen için kutuplar, fil için ekvatoral bölgedir. Populasyon : Sınırları belli bir bölgede aynı tür bireylerin oluşturduğu canlı topluluğuna denir. Örneğin bir ormandaki kara çam ağaçları, bir bölgedeki alabalıklar, İstanbul'da yaşayan insanlar birer populasyondur. Populasyonda sadece bir tür bulunur.
2.3.1 Populasyon Problemleri
Bir populasyonun büyüklüğünü (birey sayısını) doğumlar ve populasyon içine göçler, ölümler ve populasyon dışına göçler belirler. Populasyon büyüklüğündeki değişim şu formülle incelenir ;
Populasyonun büyümesi için doğumlar ve populasyon içine göçlerin ölümler ve populasyon dışına göçlerden fazla olması gerekir (A > B). Populasyonun küçülmesi için, ölümler ve populasyon dışına göçlerin doğumlar ve populasyon içine göçlerden büyük olması gerekir. (A<B)
A) Populasyon Yoğunluğu
Belli bir zamanda birim alanı işgal eden fert sayısına populasyonun yoğunluğu denir. 1km2 deki insan sayısı, bir dönüm alandaki meşe sayısı populasyon yoğunluğu için birer önektir.
B) Populasyonların Taşıma Kapasiteleri
Belli şartlar altında populasyonun ulaştığı en yüksek fert sayısına denir.
C) Doğum ve Ölüm Oranı
Birim zamanda populasyona katılan ve ayrılan fert sayısıdır.
D = A _ B
Populasyon = Doğumlar ve _ Ölümler ve Büyüklüğündeki İçe göçler Dışa göçler değişme
Populasyonun büyümesi için doğumlar ve populasyon içine göçlerin ölümler ve populasyon dışına göçlerden fazla olması gerekir (A>B). Populasyonun küçülmesi için, ölümler ve populasyon dışına göçlerin doğumlar ve populasyon içine göçlerden büyük olması gerekir. (A<B)
A) Populasyon Yoğunluğu
Belli bir zamanda birim alanı işgal eden fert sayısına populasyonunun yoğunluğu denir. 1 km deki insan sayısı, bir dönüm alandaki meşe sayısı populasyon goğunluğu için birer örnektir.
B) Populasyonların Taşıma Kapasiteleri
Belli şartlar altında populasyonun ulaştığı en yüksek fert sayısına denir.
C) Doğum ve Ölüm Oranı
Birim zamanda populasyona katılan ve ayrılan fert sayısıdır.
Grafik 2.1 Yukarıda Bir Populasyonun Değişim Grafiği Verilmiştir.
- 1 ve 3 numaralı bölgede populasyon büyümektedir - 5 ve 7 numaralı bölgede populasyon küçülmektedir - 2, 4 ve 6 numaralı bölgede populasyon dengededir - 4. zaman aralığı populasyonun taşıma kapasitesini gösterir - 2 ve 6 numaralı bölgede populasyonda fert sayısı sabittir. Fakat şartlar aynı değildir. 2 numaralı bölgeden hemen sonra populasyon büyümekte, 6 numaralı bölgeden hemen sonra ise populasyon küçülmektedir. (Grafik 2.1)
D) Populasyonlarda Yaş Faktörü
Yaş faktörü populasyonun büyümesi ya da küçülmesi üzerinde etkilidir. Genç fertler (üreme çağındaki) çoğunlukta ise populasyon büyümekte; Yaşlı fertler (üreme çağını geçmiş) çoğunlukta ise populasyon küçülmekte; genç ve yaşlı fert sayısı birbirine eşitse populasyon dengededir. Yukarıdaki grafikte ikinci bölgede genç fertler, altıncı bölgede ise yaşlı fertler populasyonda daha fazladır. Türkiye'deki insan populasyonu, genç populasyona, Almanya ve Fransa'daki insan populasyonları da yaşlı populasyonlara örnek olarak verilebilir. Bazı populasyonlar ortam şartları uygun olduğu zaman geometrik bir artış gösterir. Bu artış nedeni ile ortam şartları bozulur ve birey sayısındaki artış aritmetik hale döner.
Grafik 2.2 Populasyonlardan Geometrik ve Aritmetik Artışın Karşılaştırılması
2.3.2 Populasyonların Dengelenmesi
Populasyonlardaki birey sayısı devamlı bir artış ya da azalma göstermez. Ortam şartlarının olumsuzlaşması ile artış azalmaya, ortam şartlarının iyileşmesi ile de azalma artışa dönüşebilir. Aşağıdaki grafikte ortam şartlarından av-avcı ilişkisi incelenmiştir.
Grafik 2.3 Populasyonlardaki Av-Avcı İlişkisi
Grafikte A ve B noktaları önemlidir. A noktasında avcı türün populasyonu maksimum noktaya ulaşmıştır. Bununla orantılı olarak av populasyonu minimum seviyeye inmiştir.(B noktası) Avcı için ortam şartları bozulmuş (besin miktarı azalmış) populasyon içindeki toplu ölümlerle populasyon küçülmeye başlamıştır. Avcı populasyonunun azalması ile de av populasyonu için ortam şartları düzelmiş ve populasyon büyümeye başlamıştır. Böyle bir süreçteki periyotta iki populasyonda doğal olarak dengelenmektedir.
İki Paramecium türü aynı özelliğe sahip ayrı besi yerlerinde yetiştirildiğinde Grafik 2.4 teki gibi gelişme gösterirler.
İki türden eşit sayıda birey tek bir besiyerine bırakıldığında Grafik 2.5 teki gibi gelişme gösterirler. İkinci grafik bize türler arasında Grafik 2.4 Paramecium Türlerinin bir rekabet olduğunu ve bu rekabet sonucu P. Ayrı Ortamda Gösterildiği Gelişim
caudatum populasyonunun ortadan kalktığını, P. aurelia populasyonunun ise geliştiğini gösterir. Populasyonların büyümesi ya da küçülmesi üzerine etki eden faktörler şunlardır ; - Besin miktarı - İçe ve dışa göçler - Ortamdaki artık maddeler - Yaşama alanları Grafik 2.5 Paramecium Türlerinin - İnsan etkileri Aynı Ortamda Gösterildiği Gelişim
TBMMNİN AÇILIŞI ve TEPKİLERPazar, 03 Mayıs 2009TBMM'NİN AÇILIŞI ve TEPKİLER
1. TBMM'nin Açılması
İstanbul'un
işgali ve Mebuslar Meclisi'nin dağıtılması üzerine harekete geçen
Mustafa Kemal yayınladığı bir genelge ile Ankara'da olağanüstü... + tamamı
BİYOLOJİ 
Bu yorumun beslemesine abone olun