|
HAZARLAR :
Avrupa'da kurulan ilk Türk devletleri için de en kuvvetli ve
uzun ömürlü olanı Hazar devletidir. Karadeniz'in kuzeyine kadar hâkimiyetini genişleten Batı Göktürk
Devleti'nin bir devamı olarak ortaya çıkmıştır. Göktürkler, VII. yüzyılın
başında, Hazar Denizi ile Karadeniz arasında dağınık bir hâlde
yaşayan, Sabar, Ogur ve Onogur gibi Türk kavimlerini kuvvetli bir birlik
hâlinde teşkilâtlandırırlar. İşte bu birliğe Hazar adı verilmiştir. Hazarlar
için Bizans ve Çin kaynaklarında Türk veya Türk-Hazar adı da kullanılmıştır.
Hazar Devleti'nin kurucuları, Göktürk hükümdar ailesinin mensup olduğu Aşına
soyundandırlar. Hükümdarlarına da Göktürkler gibi, kağan diyorlardı. Güney
Rusya’da Volga dinyester Irmakları arasında kurulmuş Macaristan’a kadar
genişlemiştir. Avarlar Asya' dan Avrupa' ya geçerken Kuzey Kafkasya
bölgesindeki Sabarlar' ın yurtlarını ellerinden almışlardı. Fakat Sabar
Türkleri Avar fırtınası geçtikten sonra tekrar toparlandılar, Göktürk
İmparatorluğu' nun Batı ucunda Göktürkler adına Bizans ve İran İmparatorlukları
ile mücadeleye devam ettiler.
630'
dan sonra Göktürk İmparatorluğu Çin hakimiyeti altına girince Sabarlar müstakil
bir devlet haline geldiler. İşte Hazar Hakanlığı bunların eseridir.
Hazarlar, İran' daki Sasani İmparatorluğu' nu devamlı
baskılarıyla çok zayıf düşürmüşlerdi. İslam orduları Sasaniler' in böyle zayıf
zamanlarında İran' a girerek onları kolayca çökerttiler. İran aradan kalkınca
Emevi orduları Hazar ülkesine doğru yürüdülerse de Hazarların şiddetli direnişi
karşısında Ermenistan sınırından öteye geçemediler.
Hazarlar bütün Doğu Avrupa' yı ellerine geçirerek büyük bir
devlet oldular. Arapların Doğu Avrupaya girişlerini engellemişlerdir.
Hazar Hakanlığı Kafkaslar' dan Macaristan' a kadar uzanan geniş bir saha içinde
yaşayan kavimler bu sayede ticaretle, san' atla, din hayatının gelişmesiyle
uğraşma fırsatını bulabildiler. Hazarlar' ın yıkılması ve dağılması Türk
tarihinde büyük ibret alınması gereken olaylardan biridir. Bu devlet Türkler
bakımından başarısız bir şehirleşmenin sonucu olarak dağılmıştır. Hazarlar
eskiden olduğu gibi yarı göçebe kabilelere dayanmadıkları için ücretli bir ordu
kurmuşlardı. Fakat bu ücretli ordu sadece kendi kavimlerinden değil, birbiri
ile uzlaşması çok zor olan birçok kavimlerin insanlarından meydana geliyordu.
Hazarlar aynı hatayı, din konusunda da işlediler. Memlekette bir din birliği
sağlamayı düşünmediler. Hazar ülkesinde her dinin misyonerleri at oynatıyor,
böylece Hazar halkı dini inanç bakımından bir yamalı bohça haline geliyordu. Hazar
Hakanları Sekizinci Yüzyıl' da Museviliği kabul etmişlerdi.
Hazarlar' ın zayıflamasından en çok faydalanan İslavlar, yani bugünkü
Ruslar' ın dedeleri oldu. Hazar topraklarının büyük bir kısmı onların eline
geçti. Ayrıca Macaristan da o devirde ayrı bir güç halinde ortaya çıktı. Rus
Knezliği tarafından yıkılmıştır. 2.Dünya savaşında torunları A.Hitler
tarafından fırınlarda pişirilmiş yada kıyma yapılmıştır
Son Güncelleme : 04-03-2008 18:16
|
|
|