|
KÖL TİGİN ANITI
Bilge Kağan'ın kağan olmasında,
kahraman kardeşi Köl Tigin birinci derecede rol oynamıştı. Bilge Kağan
kardeşinin ölümüne çok üzülmüş, onun için bir türbe yaptırmış ve anıt
diktirtmişti. Bu anıttaki yazılar Bilge Kağan'ın sözleridir. Bilge Kağan burada
kardeşiyle birlikte yaptıkları savaşları, devleti nasıl güçlendirdiklerini,
kardeşinin kazandığı zaferleri anlatıyor.
Bu anıt, Bilge Kağan'ın kardeşi,
Köktürk prensi ve askeri komutanı Köl Tigin adına dikilmiştir. Köl Tigin, kon
yılka yiti yirmike "koyun yılının on yedisinde" (=27 Şubat 731)
ölmüştür. Cenaze töreni 1 Kasım 731'de yapılmıştır. Türkçe yazıt ise 21 Ağustos
732'de dikilmiştir.
Köl Tigin anıtı, kaplumbağa şeklinde
oyulmuş bir kaideye oturtulmuş. Bulunduğu zaman bu kaidenin yanında devrilmiş
durumdaydı. Sonradan yerine dikilmiştir. Rüzgâra dönük tarafında bazı satırlar
silinmiş.
Anıtın yüksekliği 3,75 metredir.
Kireçtaşından yapılmıştır ve dört cephelidir. Yukarısı aşağı kısmına göre daha
dardır. Doğu ve batı cephelerinin genişliği aşağıda 132, yukarıda 122
santimdir. Güney ve kuzey cepheleri ise aşağıda 46, yukarıda 44 santimdir. Üst
kısım kemer şeklinde bitmekte ve yukarıda beş kenarlı olmaktadır. Doğu
cephesinin üzerinde kağanın işareti bulunuyor.
Köl
Tigin anıtındaki satırların uzunluğu 235 santimdir. Cetvelden çıkmış gibi
düzgün ve güzel harflerle yazılmıştır.
Bu
anıtın etrafında türbenin enkazı, heykel parçaları, iki tarafında heykeller ve
balbal denilen işaretli, kabartmalı taşlar dizili 4,5 km. uzunluğunda bir yol
bulunmuştur. Heykel parçaları arasında Köl Tigin'in başı ile karısının gövdesi
ve yüzünün bir kısmı da bulunmuştur. Ne yazık ki bu heykeller çok parçalanmış,
yüzlerini ve boylarını tam olarak gösteren örnekler bulunamamıştır.
Son Güncelleme : 04-03-2008 18:02
|