|
ÇEMBER VE DAİRE (2) Çemberde Açılar : 1. Merkez Açı : Köşesi çemberin merkezinde bulunan açıdır. Ölçüsü gördüğü yayın ölçüsüne eşittir.
2. Çevre Açı : Köşesi çember üzerinde olan ve kolları çemberi kesen açıdır. Ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün yarısıdır. Aynı yayı gören çevre açılar eşittir. İspat : [AO ışını ile açısını iki parçaya ayıralım. merkez açısının gördüğü yayı gören çevre açısı onun yarısı olur. Kural : Çapı gören çevre açı 90° dir. 3. Teğet-Kiriş Açı : Köşesi çember üzerinde olup, bir kolu çemberin o noktadaki teğeti, diğer kolu o noktadan geçen kirişi olan açıdır. Ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün yarısıdır. İspat : [OA] yarıçap çizilirse; 4. İç Açı : Çemberin iç bölgesinde kesişen iki kiriş arası açıdır. Ölçüsü gördüğü yayların ölçüleri toplamının yarısıdır. İspat : A ve C noktalarını birleştirelim. m ve n çevre açıları CyD ve AxB yaylarını görür. AEC üçgeninde "iki iç açı eşittir, bir dış açı" kuralından ; 5. Dış Açı : Ölçüsü gördüğü yayların ölçüleri farkının yarısıdır. İspat : Kural : Kural : Aynı yayları gören iç ve dış açıların toplamı gördükleri büyük yayın ölçüsüne eşittir. Aynı yayları gören iç ve dış açıların farkı gördükleri küçük yayın ölçüsüne eşittir.
Kirişler Dörtgeni : Karşılıklı açılarının toplamı eşittir. (180°) - Kare, dikdörtgen, ikizkenar yamuk kirişler dörtgenidirler. - e ve f dörtgenin köşegenleri ise;
a.c + b.d = e.f bağıntısı vardır. ise; Noktanın Çembere Göre Kuvveti : 1. Çemberdışı bir noktanın kuvveti : Kuvvet = |PT| = |PA| . |PB| = |PC| . |PD| - Kuvvet vektörel bir nicelik olarak alınırsa, çember dışı bir noktanın kuvveti pozitiftir. İspat : PTO dik üçgeninden Kuvvet = |PT| = |PO| -r > 0 İspat : ABDC kirişler dörtgeninde karşılıklı açılar bütünlerdir. 2. Çember üzeri bir noktanın kuvveti O dır. 3. Çember içindeki bir noktanın kuvveti |PA| . |PB| = |PC| . |PD| - Kuvvet vektörel bir nicelik olarak alınırsa çember içi bir noktanın kuvveti negatiftir. İspat : Kuvvet = |PO| - r idi (Kuvvet : Nokta merkez arası uzaklığın karesinden yarıçapın karesi çıkarılarak bulunur.) POD dik üçgeninden, Kuvvet = |PD| = |PO| - r < 0 |PD| = |PC| olduğundan; Kuvvet = |PD| . |PC| = |PA| . |PB| = |PD| - r < 0  İspat : Çevre açıları eşliğinden; İki Çemberin Kuvvet Ekseni : İki çembere göre aynı kuvvette olan noktaların kümesi olan doğruya denir. Çemberlerin merkezlerini birleştiren doğruya diktir. a) b) |PT| = |PT'| = |PA| . |PB| c) |PT| = |PT'| = |PA| . |PB| = |PC| . |PD| d) |PT| = |PA| . |PB| = |PC| . |PD| Üç Çemberin Kuvvet Merkezi : Üç çemberin ikişer ikişer kuvvet eksenlerinin kesim noktasıdır. Daire Dilimi (Kesmesi) Alanı : Daire Parçası Alanı : Daire Halkası Alanı : Halka Dilimi Alanı : |