öss hazırlık

BASİT CÜMLE

1. CÜMLE

Normal koşullarda (yani, devrik yapı vs. bulunmayan durumlarda) en basit şekli ile cümle iki unsurdan oluşur:

Özne + Yüklem
(Subject) + (Verb)

Türkçe'de özne çoğu zaman yüklemin sonuna bir "kişi eki" olarak eklenebildiği için açıkça kullanılmasına gerek kalmayabilir.

- (Ben) geldim.
- (Sen) nasılsın ?

İngilizce'de böyle birşey - çok sınırlı da olsa bazı konuşma durumları dışında - söz konusu olamaz.

* (I) came.
* How are (you) ?

Çoğu zaman basit cümlede bir de nesne bulunur.

1.1. Subject + Verb

Türkçe bir basit cümlede şu yapı her zaman için geçerlidir.

1                       2
ÖZNE + YÜKLEM
Mehmet   öğretti.

İngilizce bir basit cümlede de, nesne bulunmadığı durumlarda, bir farklılık görülmez.

1                       2
SUBJECT + VERB
Mehmet         taught.

1.2. Subject + verb + object

Türkçe bir cümleye nesne eklendiği zaman, sıralama şöyle olur:

1                   2                 3
ÖZNE + NESNE + YÜKLEM
Mehmet    oğluna         öğretti.

İngilizce bir cümleye nesne eklendiği zaman, Türkçe cümle yapı ile arasındaki ilk temel fark ortaya çıkar.

1                        3              2
SUBJECT + VERB + OBJECT
Mehmet        taught         his son.

2. BASİT CÜMLELERİN ÇEVİRİSİ

2.1. Subject + verb

Türkçe ve İngilizce basit cümle yapıları sadece özne ve yüklem söz konusu olduğunda bir farklılık göstermediği için, çeviri konusunda yapı açısından bir sorun çıkmamaktadır.

1                       2
ÖZNE + YÜKLEM
Mehmet       geldi.

Mehmet         came./has come.
SUBJECT + VERB
1                    2

2.2. Subject + verb + object

Nesne söz konusu olduğunda Türkçe ve İngilizce basit cümle yapıları birbirinden farklı olduğu için, çeviri işlemi sırasında da cümleyi oluşturan unsurların dizilişinde değişiklik yapmak gerekecektir.

1                 2                   3
ÖZNE + NESNE + YÜKLEM
Mehmet       eve             geldi.

Mehmet         came           home.
SUBJECT + VERB + OBJECT
1                        3                2

Bu cümlelere yer, zaman ve durum belirten kelime ve yapıların da eklenmesi durumunda her iki dil arasındaki yapısal farklılıklar iyice belirginleşecektir.

Basit cümlelerin yapısı konusu çeviri açısından - kolay göründüğü için - önemsenmeyebilir. Ancak,

SVO (İngilizce

SOV (Türkçe)

yapısının, karmaşık cümlelerin çevirisini yaparken sürekli gözönünde tutulması gerekecektir. Bu konu ileri konularda ayrıntılı olarak ele alınmakta.