|
Londra
Konferansı
TBMM hükümetinin Sevr Antlaşmasını kabul
etmemesinden rahatsızlık duyan İngiltere, Yunan birliklerini bir tehdit unsuru
olarak kullanarak, bu antlaşmayı zorla kabul ettirmek niyetindedirler. Ancak
bütün tehdit ve baskılara rağmen, Ankara hükümeti Misak-ı Milliden asla taviz
verme düşüncesinde değildir. Nitekim I. İnönü Zaferi bunun kanıtıdır. İngiliz
hükümeti işlerini daha da zorlaştıracağı düşüncesiyle, Milli Mücadele taraftarlarının
I. İnönü Zaferinden çok rahatsız olmuşlardır. Fransa ve İtalya da ortağı
İngiltere’yi, Türklerle diyalog için devamlı sıkıştırmaktadırlar. Bu gelişmeler
yüzünden İtilaf Devletleri Londra’da bir konferans düzenlemeye ve yine bu
konferansa Türk milleti adına İstanbul Hükümetini çağırmaya karar vermişlerdir.
Ancak Damat Ferit Paşanın istifasından sonra iş başına getirilen Tevfik Paşa hükümeti, İstanbul ve Ankara Hükümetleri
arasındaki anlaşmazlıkları kaldırma taraftarıdır. Bu nedenle Tevfik Paşa,
Londra’ya gidecek heyette bir de Ankara Temsilcisi bulunmasını arzu ettiğinden,
durumu M. Kemal Paşaya bildirmiştir. Ankara Hükümeti bu çağrıya Londra’ya
doğrudan çağrılmadıkça katılmama düşüncesinde olduklarını ileterek karşılık
vermiştir. Fakat muhtemel bir çağrı durumunda da geç kalınmış olunmaması için
Bekir Sami Bey başkanlığında bir heyet Roma’ya gönderilmiştir. İtalyan
hükümetinin araya girmesiyle Ankara hükümetinin de Londra’daki görüşmelere
doğrudan çağrılması sağlanmış, Roma’da beklemekte olan Bekir Sami Bey
başkanlığındaki heyet Londra’ya hareket etmiştir.
21
Şubatta başlayan görüşmelerde İngiltere ve ortakları görüşlerini ortaya
koyduktan sonra, Türk Milleti adına İstanbul temsilcisi Tevfik Paşaya söz hakkı
verilmiştir. Tevfik Paşa güzel bir jest yaparak “Türk Milleti adına söz
söylemek, milletin gerçek temsilcilerine düşer” demiş ve İtilaf Devletlerini
şimdiye kadar tanımaya çalışmadıkları TBMM hükümeti ile direk muhatap olma
mecburiyetinde bırakmıştır.
Bekir
Sami Bey görüşmelerde İtilaf Devletlerinden, Misak-ı Milliyi izah ederek,
Anadolu’nun boşaltılması talebinde bulunmuştur. Ancak bu teklif İtilaf
Devletleri tarafından olumlu olarak kabul edilmemiştir. İtilaf Devletlerinin
Sevr Antlaşması üzerinde yaptıkları bazı ufak değişiklikler de Türk tarafını memnun
etmekten çok uzak kalmış, bu yüzden görüşmelerden olumlu bir sonuç elde
edilememiştir.
Görüşmelerin
sonuçsuz kalması üzerine kendi insiyatifini kullanan Bekir Sami Bey, İngiltere,
Fransa ve İtalya ile ikili anlaşmalar yapmıştır. Hakkaniyet esasına uymadığı
gerekçesiyle TBMM tarafından onaylanmayan bu anlaşmalar, Bekir Sami Beyinde
görevinden alınmasına neden olmuştur.
Londra Konferansının tek olumlu sonucu TBMM
hükümetinin varlığının İtilaf Devletleri tarafından tanınmasıdır. İtilaf
Devletleri ise görüşmeler sırasında vakit kazanarak, Yunan kuvvetlerine yeni
bir saldırı için hazırlanma fırsatı sağlamıştır
Son Güncelleme : 05-03-2008 01:16
|
|
|