öss hazırlık

DEYİMLER SÖZLÜĞÜ

-A-

·         Abacı kebeci : Olur olmaz kimseler,ne olduğu belirsiz kişiler

·         Abanmak : Birine yük olmak,onun sırtından geçinmek

·         Acemilik etmek : Düşüncesizce hareket etmek

·         Açık bono vermek : Bir kimseye,istediği gibi davranma yetkisi vermek

·         Adama benzemek : Düzelmek,göze hoş görünmek

·         Af buyurunuz : Özür dilemeyi ifade eden bir deyim

·         Agop'un kazı gibi yutmak : Önüne konulan her yemeği çabuk yemek

·         Ağız gevşekliği : Sır tutmak hali

·         Ah edip eh işitmek : Daima feryat etmek

·         Ak sakaldan yok sakala gelmek : Çok yaşlanmak

·         Alavere dalavere,Kürt Mehmet nöbete : Bir işte bütün yükü, sorumluluğu yetersiz kişiye bırakma durumunda söylenir.

·         Allah hakkı için : Doğruyu söylemesi istenen kimseye verilen söz

·         Amma da yaptın : Olmayacak bir şey söyledin anlamında.

·         Arabayı düze çıkartmak : Sonunda işini kolaylaştırmak

·         Astarı yüzünden pahalı : Gerçek değerinden fazlaya mal olmak

·         Aşüftelik etmek : Hafif ve işveli davranmak

·         Atma Recep din kardeşiyiz : Biz birbirimizin ne olduğunu biliriz' anlamında kullanılır.

·         Ayvaz kasap hepsi bir hesap : Hepsi aynı hesaba geliyor anlamında.

·         Azrail olmak : Çok korkulu ve zorba olmak

-B-

·         Baba,baba değil iskele babası : Saygı duyulmayan,hayırsız baba

·         Başına feleğin tokmağı inmek : Bir felakete uğramak

·         Bela aramak : Kavga sebebi yaratmak.

·         Ben sarhoş,yolcu sarhoş : Herkesin garip bir tutum içinde bulunduğunu anlatmak için kullanılır.

·         Beyni sulanmak : Bunamak.

·         Bıyıkları balta kesmez olmak : Güçlü olmak,kimseden korkmamak

·         Bızdık : Ufak çocuk

·         Binin yarısı beş yüz o da ben de yok : Düşünceli kimseleri avutmak için teselli mahiyetinde söylenir.

·         Bir avuç toprak olmak : Ölmek

·         Bir çırpıda : O anda

·         Boşlamak : İlgisiz davranmak,ilgiyi kesmek

·         Boyunun ölçüsünü almak : Biri tarafından ağzının payı verilmek

·         Bulanık suda balık avlamak : Karışıklıktan yararlanıp menfaatini kollamak

·         Burnu kokuyu iyi almak : Her şeyi önceden sezmek

·         Büyüklük göstermek : Bağışlamak

·         Büyük söylemek : Övünmek

-C-

·         Cafer ağanın abdest suyu : Tatsız,tuzsuz

·         Caka yapmak : Gösteriş yapmak

·         Cana işlemek : Çok tesir etmek

·         Can atmak : Çok istemek

·         Can ciğer : Samimi

·         Candan yanmış : Adamakıllı tutulmuş

·         Canı burnuna gelmek : Bir işte çok eziyet ve sıkıntı çekmek

·         Canını şeytana satmak : Kötü işlerle uğraşmak

·         Canın sağ olsun : Bir ziyan için söylenen teselli sözü

·         Ceddine okumak : Soyuna sövmek

·         Ceffel kalem etmek : Hemen hüküm vermek

·         Cephe almak : Düşmanca hal takınmak

·         Cıcığı çıkmak : Çok hırpalanmak

·         Ciğeri beş para etmez : Değersiz kişi

·         Cihan alem bilmek : Herkes tarafından bilinmek

·         Cin fikirli : Çok zeki,açıkgöz

·         Cumbadak dalmak : Ani olarak girmek,dalmak

·         Curcuna koparmak : Gürültüyle çevreyi karıştırmak

·         Curcunaya kalkmak : Kavga ve gürültü çıkarmaya kalkmak

-Ç-

·         Çabalama kaptan ben gidemem : Boşuna çabalama anlamında.

·         Çaçaron : Kavgacı,şirret

·         Çağı geçmek : Yaşlanmak

·         Çala kalem : Durmaksızın yazarak

·         Çehresi atmak : Rengi sararmak

·         Çehre uzatmak : Küsmek,somurtmak

·         Çek arabanı : Defol anlamında

·         Çeşnisine bakmak : Lezzetine bakmak

·         Çevir kazı yanmasın : Sözünü çeviren kimseler için söylenir.

·         Çıkmaz ayın son çarşambası : Belirsiz ve uzak zaman

·         Çiğ süt emmiş olmak : Soysuz ve namussuz olmak

·         Çileden çıkmak : Hiddetlenerek sabrın taşması

·         Çizmeden yukarı çıkmak : Haddini bilmemek

·         Çoban kulübesinde padişah rüyası görmek : Durumuna uygun düşmeyen büyük ve olmayacak hayallere kapılmak

·         Çorbada tuzu bulunmak : Emeği geçmiş olmak

·         Çömlek hesabı : Baştan savma hesap

·         Çöpçatan çatmak : Kısmet olmak

·         Çürük tahtaya basmak : Umduğunu bulamamak,aldanmak

-D-

·         Dağarcıkta bir şey kalmamak : Her şeyi yitirmek

·         Dalavere : Oyun,hileli iş

·         Davulu yarık : Sır saklamayan,önüne gelene içini döken

·         Dekbaz : Hileci

·         Demir gibi olmak : Sağlam ve sıhhatte olmak

·         Devede kulak : Kıyaslanan şeyler arasındaki orantısızlığı belli etmek için kullanılır.

·         Dırdır etmek : Yerli yersiz söylenip durmak

·         Dikili ağacı olmamak : Malı mülkü olmamak

·         Dili çetrefilli olmak : Rahat ve düzgün konuşamamak

·         Dilini zaptetmek : Konuşmamak

·         Dişini sökmek : Zararsız hale getirmek

·         Dokuz doğurmak : Korkudan ve heyecandan bitmek

·         Dolmaları yutmak : Kanmak,aldanmak

·         Dostlar alışverişte görsün : Laf olsun diye iş yapanlar için söylenir.

·         Döner taşım yok,öter kuşum yok : Hiçbir şeye sahip olmamak

·         Dört dirhem bir çekirdek : Şık giyimli kimse

·         Dudukuşu : Geveze

·         Dümen suyundan gitmek : Karşısındakinin huyuna göre davranmak

·         Dünyaya kazık kakmak : Ölmemek

-E-

·         Ebussuut Efendi'nin gelini : Eski moda giyinen kadın

·         Eceline susamak : Tehlikeli işlere girişmek

·         Edepsizliği gündeliğe takılmak : Edepsizliği alışkanlık haline getirmek

·         Efendilik yapmak : Saygılı hareket etmek

·         Efendizadem : Beyim anlamında bir hitap

·         Eğrisi doğrusuna gelmek : Uygunsuz yapılan işin tesadüfen uyumlu bitmesi

·         Ekmeği dizinde : Nankör

·         Elemtere fiş kem gözlere şiş : Nazar değmesin anlamında

·         Eli çabuk : Tez iş gören

·         Emeği geçmek : Bir işin yapılmasında yardımcı olmak

·         Ensesinde boza pişirmek : Çok eziyet çektirmek

·         Ermeni gelini gibi : Daima kırıtan,süzülen kadınlar için yapılan benzetme

·         Ervahlarına yuf olsun : Sövgü

·         Eski çamlar bardak oldu : Şartlar değişti anlamında kullanılır

·         Eşek hoşaftan ne anlar : Anlayışsız,zevksiz insanlar için söylenir.

·         Etek belde : Kıvrak ve becerikli

·         Ev açmak : Ayrı ev tutmak

·         Eyere de gelir semere de : Bütün işlere yarar anlamında

·         Ez ez de suyunu iç : Hiç yararı olmayan bir işi tenkit etmek için kullanılır.

·         Ezilip büzülmek : Aşırı sıkılgan davranmak

-F-

·         Fahiş faize batakçı müşteri : Benzer kişilikteki insanlar birbirini kolay bulur manasında

·         Faka basmak : Güç duruma düşmek

·         Falcı değilim ya : Ben olacağı bilemem anlamında

·         Fare düşse başı yarılır : Bir yerin yoksulluğunu anlatmak için kullanılır.

·         Farfara : Ağzında sır tutamayan kimse

·         Fasulye gibi kendini nimetten saymak : Kendine olduğundan fazla değer vermek

·         Feleğin çemberinden geçmiş : Tecrübeli,bilmiş

·         Felekten bir gün çalmak : Eğlenceli bir gün geçirmek

·         Ferteği çekmek : Kaçmak

·         Fesat kumkuması : Hep kötülük düşünen

·         Fıkırdamak : Kesik kesik gülmek

·         Fıldır fıldır aramak : Israrla ve telaşla aramak

·         Fırın süpürgesi : Zayıf,uzun boylu kimse

·         Fincancı katırlarını ürkütmek : Kötü niyetli kişileri ürkütecek hareketlerde bulunmak

·         Fitil almak : Öfkeyle parlamak

·         Fol yok yumurta yok : Herhangi bir sebep veya ilişki bulunmaması

·         Forsu kırılmak : İtibar ve onuru sarsılmak

·         Fukara babası : Fakirleri kollayan kimse

·         Fütur getirmek : Umutsuzluğa ve çaresizliğe düşmek

-G-

·         Gafil baş,düşmana eş : İşlerinde hazırlıksız olan insan her zaman zor duruma düşebilir

·         Gagasından yakalamak : Zayıf noktasından yakalamak

·         Gavur ölüsü : Oldukça ağır

·         Gavurun tembeli keşiş,Müslüman'ın tembeli derviş : Kendini büsbütün ibadete verip,dünyadan elini eteğini çeken kişiler için kinaye yollu söylenir.

·         Gazali rana : Güzel,hoş ceylan gibi sevgili anlamında

·         Geçmişi kandilli : Sövgü

·         Gemi aslanı : Gösterişli,işe yaramayan adam

·         Geyik etine girmek : Erginleşmek

·         Gırtlağından kesmek : Yiyecek parasını kısıtlamak

·         Giderayak : Gitmek üzereyken

·         Girye bana hande sana : Önce karşısındakini düşünen kimsenin kullandığı bir deyim

·         Giydirmek : Azarlamak

·         Gök demir,yer bakır : İmkansızlıklar ve umutsuzluklar içinde bulunuşu anlatır.

·         Gömlek değiştirmek : Tutum ve görüşlerini değiştirmek

·         Göründü Sivas'ın bağları : Gerçekleşmesi beklenen bir şeyin ortaya çıktığına dair olanaklar belirdiğinde kullanılır.

·         Göz nuru dökmek : Yapılan işte göz emeği bulunmak

·         Güvendiği dağlara kar yağmak : Güveni sarsılmak

-H-

·         Habbeyi kubbe yapmak : Önemsiz bir şeyi büyütmek

·         Haber vermek : Bildirmek

·         Hak getire : Yoktur anlamında

·         Halep ordaysa arşın burada : Yapacağını yap anlamında sitem

·         Ham ervah : Kara ruhlu kimse

·         Hangi peygambere ümmet olacağını şaşırmak : Kimin sözünü ve yolunu tutacağını,ne yapacağını şaşırmak

·         Hat çekmek : Önemsememek

·         Hatun : Eski zaman beylerinin,hanımlarına olan hitabı

·         Haymana öküzü : Hımbıl ve tembel kimse

·         Hazır mezarın ölüsü : Hep hazıra konmak isteyen tembel kimseler için kullanılır.

·         Her gün papaz pilav yemez : Hep aynı şeyler yapılamaz

·         Her işin hakkından gelmek : Her işi başarır olmak

·         Her tarakta bezi olmak : Her işle ilgili olmak

·         Hesaptan düşmek : Yok saymak

·         Hır gür : Kavga

·         Hiçe saymak : Hiç değer vermemek

·         Hindi gibi kabarmak : Övünmek,böbürlenmek

·         Hokka gibi oturmak : Dikilen elbisenin tam üzerine uyması

·         Hoşbeş etmek : Sohbet etmek

·         Hödük : Görgüsüz,anlayışsız kimse

·         Hükümet sürmek : Ülkeyi yönetmek

·         Hüt dağı gibi şişmek : Karnı şişmek

-I-

·         Icığını cıcığını sormak : Bütün ayrıntıları öğrenmek

·         Ikına sıkına : Güçlükle

·         Ikınıp sıkınmak : İş yapmak için kendini zorlamak

·         Ilıca ördeği : Sıcağa ve rahata düşkün

·         Irağı yakın etmek : Güçlükleri ortadan kaldırmak

·         Irgat gibi çalışmak : Çok çalışmak

·         Irgat pazarına döndürmek : Bir yeri dağınık ve karışık hale sokmak

·         Isınmak : 1-Alışmak,2-Sevmek

·         Isıtıp ısıtıp önüne koymak : Bir konuda ikide bir söz açmak

·         Iska geçmek : Atlamak

·         Iskartaya çıkmak : Eskimek

·         Islak tavuk : Miskin kadın

·         Islatmak : Dövmek

·         Işık göstermek : Yol göstermek

·         Ivır zıvır : Önemsiz şeyler

-İ-

·         İbibullah sivri külah : Yapayalnız,varlıksız olan kimse

·         İbiş gibi : Alığa benzer

·         İcabına bakmak : 1-Gerekeni yapmak,2-Ortadan kaldırmak

·         İç fırtınasına tutulmak : Morali bozulmak

·         İç güveysinden hallice : Durumu şöyle böyle

·         İfrit yardağı : Kötülüğe yardımcı olan

·         İğne yutmuş : Çok bitkin ve sıkıntılı kişi

·         İkisini bir kazana koysan kaynamazlar : Birbirine zıt insanları anlatmak için kullanılır.

·         İki yakası bir yere gelmez : Bir türlü düzene kavuşamaz

·         İlk göz ağrısı : İlk sevilen

·         İmana gelmek : Merhamete gelmek

·         İngiliz tabancası gibi kurulmak : Çalım satmak,kasılmak

·         İpe un sermek : Gevşemek,bahane uydurup işten kaçınmak

·         İp korkusunu boynuna almak : Ölümü göze almak

·         İpliği pazara çıkmak : Herkese rezil olmak

·         İstemem yan cebime koy : Rüşvet konusunda alay yollu söylenir

·         İşi sıkışık olmak : İşi çok ve külfetli olmak

·         İtsiz köye dönmek : Sakinleşmek,tenhalaşmak

·         İyiden iyiye : Adamakıllı

·         İyi gün dostu : İyi günlerde ortaya çıkan

·         İzi belirsiz olmak : İz bırakmadan kaybolmak

-K-

·         Kabak tadıvermek : Devamlı,ısrarlı bıktırmak

·         Kabasını almak : Bir yerin temizliğini üstünkörü yapmak

·         Kaçın kurrası : Birinin hiçbir oyuna gelmeyecek kadar açık göz, akıllı olduğunu anlatmak için kullanılır.

·         Kağıt üzerinde kalması : Bir anlaşmanın resmiyette kalması,tatbik edilmemesi

·         Kaleyi içinden fethetmek : Meseleyi karşı taraftan birinin yardımıyla halletmek

·         Kalp ağrısı : Aşk acısı

·         Kamburu çıkmak : Çok çalışmış olmak

·         Kan akıtmak : Kurban kesmek

·         Kan çanağı gibi : Çok kızarmış

·         Kan ter içinde kalmak : Çok yorulmak

·         Kapağı atmak : Gitmek,yerleşmek

·         Kapısını aşındırmak : Çok gidip gelmek

·         Kara gün dostu : İnsana sıkıntılı günlerinde yardım eden gerçek dost

·         Kaşının altında gözün var dememek : Yaptığını beğenmemek,takdir etmemek

·         Kedi ile harara girmek : Geçimsiz biriyle ortaklık etmek

·         Kendine yontmak : Karşısındakileri düşünmeden kendi çıkarına göre davranmak

·         Kıç atmak : Pek istemek

·         Kınalar yakmak : Çok sevinmek

·         Kimi kimsesi : Yakınları

·         Kimseye eyvallah etmemek : Kimseye minnettar kalmamak

·         Kimya gibi : Az bulunur

·         Kont gibi : Yakışıklı ve şık giyinmiş

·         Korkuluk : Gereksiz ve yararsız kimse

·         Körün istediği bir göz,Allah verdi iki göz : Hayal ettiğinden daha fazlasına kavuşan kişiler için kullanılır.

·         Kör şeytanın işi yok : Hep aksilikle karşılaşan kişiler tarafından sitem yollu olarak kullanılır.

·         Kurdu koyunla barıştırmak : Kötü biriyle saf birini uzlaştırmak

·         Külçe gibi oturmak : Yorgunlukla çökmek

·         Kül yutmak : Kandırılmak,oyuna gelmek

-L-

·         Laçka olmak : Eskimek,işe yaramaz halde olmak

·         Laf altında kalmamak : Karşısındakinin sözünün altında kalmamak

·         Laf ebesi : Çok konuşan kimseler için kullanılır.

·         Lakke yapmak : Başkasının hakkını çalmak

·         Lala paşa eğlendirmek : Nazik kişileri eğlendirmeye çalışmak

·         Lamı cimi yok : Bir konu üzerinde itiraz kabul etmediğini bildirmek için kullanılır.

·         Leb demeden leblebiyi anlamak : Anlayışlı,zeki olmak

·         Leke sıçratmak : Bulandırmak

·         Leşini çıkarmak : Kıyasıya dövmek

·         Leyleği havada görmek : Çok dolaşanlara söylenir

·         Limoni tabiatlı : Mızmız

·         Lodosa tutulmuş gibi bocalamak : Ne yapacağını kestirememek

·         Lokman hekimin ye dediği : Güzel,tatlı şey

·         Lop yumurta : Kaynamış yumurta

·         Lügat paralamak : Anlamını bilmediği halde,bilgiç konuşmak

·         Lülüye gelmek : Aldanmak

·         Lüpe konmak : Değerli bir şeyi emek harcamadan ele geçirmek

-M-

·         Maça beyi gibi kurulmak : Saygısızca,kasılarak oturmak

·         Madrabaz : Çıkarını hileli yollardan sağlayan kimse

·         Mahalle çocuğu : Eğitimsiz çocuk

·         Makaraya takmak : Alaya almak

·         Marsık : Çok esmer kimse

·         Merak getirmek : Kara sevdaya tutulmak

·         Meryem Ana kandili gibi : Soluk (belirsiz) anlamında

·         Meşe odunu : Kaba,anlayışsız adam

·         Meydan vermek : Fırsat vermek

·         Mısır'daki sağır sultan bile duydu : Duymayan kalmadı anlamında

·         Mızrağı çuvala sığdıramamak : Gerçeğin asla saklanamayacağı anlamında kullanılır.

·         Mis gibi burnunda tütmek : Çok özlemek

·         Miskinler teknesi : Tembellerin toplandığı yer

·         Mürai : Art düşünceli kimse

·         Mürekkebi kurumamak : Daha pek yeni olmak

·         Mürekkep yalamış : Okuyup,yazmış kimse

·         Mürüvvetini görmek : İyi ve mutlu günlerini görmek

·         Müslüman adam : 1-Dindar kişi,2-Doğruluktan ayrılmayan kimse

-N-

·         Nabzını yoklamak : Karşısındakinin ne düşündüğünü anlamaya çalışmak

·         Nalına mıhına vurmak : Ne yapacağını kestirememek

·         Namı nişanı kalmamak : Yok olmak,unutulmak

·         Nanpareye muhtaç olmak : Pek yoksul olmak

·         Nargile suyu : Tatsız içecek

·         Nazı geçmek : İsteği geri çevrilmeyen kimse

·         Ne ala memleket : Uygunsuz yapılan işleri kınamak için söylenir

·         Neci oluyor : Ne karışıyor anlamında

·         Nefsine yedirememek : Bir şeyi hazmedememek,kabul etmemek

·         Nevri dönmek : Çok sinirlenip,bunun yüzünden belli olması

·         Ne yüzle : Ne cesaretle anlamında

·         Nispet vermek : Onu üzecek şekilde gösteriş yapmak

·         Nobran : Kaba,sert,kırıcı(kimse)

·         Noktası noktasına : Tastamam

·         Nuh gemisi : Her çeşit insanın toplandığı yer

·         Nuh nebiden kalma : Çok eskiden kalma

·         Nur topu gibi : Güzel,şişman,beyaz (çocuk)

·         Nur yüzlü : Temiz yüzlü kimse

·         Nutku tutulmak : Üzüntüden,korkudan konuşamamak

-O-

·         O bir düşeş : O talih sonucu ele geçirilmiştir anlamında

·         O gün bugün : O gündenberi

·         Oh demek : Rahat etmek

·         Ok gibi ciğerine işledi : Yapılan bir hareketin çok üzmesi

·         Ok yaydan çıktı : Vazgeçemeyeceği bir işi yapmak

·         Olmuş armut gibi eline geçmek : Kolaylıkla,yorulmadan elde etmek

·         Onun ipiyle kuyuya inilmez : Güven olmaz anlamında

·         Oralı olmamak : Önemsememek

·         O saat : O anda

·         O tarakta bezi olmamak : İlişkisi olmamak

·         Oynak : Hafif meşrep kadın

·         Oyun etmek : Hile yapmak,aldatmak

·         Oyunun sakalı bitmek : Bitmiş olayları anlatan bu deyim,genellikle Karagöz oyunlarının sonunda kullanılır.

-Ö-

·         Öbür dünyayı boylamak : Ölmek

·         Öfke topuğa çıkmak : Çok öfkelenmek

·         Öksüz babası : Öksüz ve yoksulları koruyan adam

·         Öküz boyunduruğa bakar gibi bakmak : İstemeden,mecburen bakmak

·         Ölçüsünü bildirmek : Haddini bildirmek,cezasını vermek

·         Ömür adam : Hoşsohbet adam

·         Önünü almak : Durdurmak

·         Öp babanın elini : Sürpriz bir durum karşısında yaşanan şaşkınlığı anlatmak için kullanılır

·         Örümcek kafalı : Eski kafalı,yeniliklere uyum gösteremeyen

·         Ötmek : Durmadan anlamlı,anlamsız konuşmak

·         Öve öve göklere çıkarmak : Çok övmek

·         Öyle başa böyle traş : Alakasız durumları belirtir.

·         Özü sözü bir : Verdiği sözleri tutan dürüst kimse

-P-

·         Pabucuna kum dolmak : Engelle karşılaşmak

·         Paçaları sıvamak : Hazırlanmak

·         Paha biçmek : Değerini ölçmek

·         Pancar kesilmek : Mahcup olup kızarmak

·         Paparayı yemek : Paylanmak,azar işitmek

·         Paraya para dememek : Kazancı bol olmak

·         Para peşin kırmızı meşin : Alışverişin peşin olduğunu anlatır

·         Patentasının altına almak : Egemenliği altına almak

·         Pestil gibi olmak : Çok yorgun ve halsiz olmak

·         Peşkeş çekmek : Bir iş yaptırmak için,kendine ait veya başkasına ait bir şeyi hediye etmek

·         Pılı pırtı : Eski püskü,değersiz eşya

·         Piç etmek : Bozmak,işe yaramaz hale getirmek

·         Pişmiş aşa soğuk su katmak : Yapılmakta olan bir işi bozmak

·         Piyasaya düşmek : 1-Çok bulunur olmak,2-Orta malı olmak

·         Postal : Düşkün kadın

·         Put kesilmek : Sessiz ve hareketsiz kalakalmak

·         Püsküllü bela : Kişinin başını derde sokan kişi veya durum

-R-

·         Rabbime emanet : Herhangi bir şeyin,kimsenin korumasını tanrıya bırakmak

·         Rafta kurabiye var ama size göre değil : İşinize yaramaz anlamında

·         Rahat yüzüne hasret kaldı : Huzursuz olmak,rahat edememek

·         Ramazan keyfi : Oruç tutanlardaki sinirlilik hali

·         Rengi atmak : Çok heyecanlanıp solmak,sararmak

·         Rengi olmamak : Silik olmak

·         Renk senfonisi : Birbiriyle uyuşan renkler bütünü

·         Rest çekmek : Kesinlikle kabul etmemek

·         Rızkını taştan çıkarmak : En zor şartlarda bile geçimini sağlamak

·         Rufailer karışır : İşin karmaşıklığını anlatır

·         Ruhu bile duymaz : Yapılan bir işten hiç haberi olmaz anlamında

·         Ruhuna hitap etmek : Herhangi bir şeyden çok etkilenmek

·         Rüya gibi : Gelip geçici şeyleri anlatmak için kullanılır

·         Rüyasında görse hayra yormaz : Olacağına ihtimal vermemek

·         Rüzgar ekip fırtına biçmek : Yapılan kötülüğe karşı daha büyük kötülüğe uğramak

·         Rüzgar gelecek delikleri tıkamak : Her türlü tedbiri almak

-S-

·         Saat gibi : Düzgün çalışan

·         Saat on bir buçuğu çalmak : Yaşı çok ilerlemek

·         Sacayak olmak : Üç kişi bir araya gelip çok samimi olmak

·         Saçı uzun,aklı kısa : Düşüncesiz,aptal

·         Sağlam ayakkabı değil : Güven duyulacak kimse değil, doğruluğu konusunda şüphe duyulur

·         Sakala soğan doğramak : 1-Aldatmak,2-hakaret etmek

·         Saman gibi : Tatsız,tutsuz

·         Sapı silik : Serseri

·         Sarı Yahudi : Paraya düşkün kişi

·         Sazına bülbül koymak : Çok güzel çalmak

·         Sefalar getirdiniz : Eskiden çok kullanılan,hoş geldiniz sözü

·         Sel önünden kütük kapmak : Zor bir iş başarmak

·         Sen sağ ben selamet : Yapacak bir şey kalmamak

·         Sıtma görmemiş ses : Gür ve kalın sesli

·         Sidik yarışı : Gerekli gereksiz rekabete girmek

·         Söyleye söyleye dilimde tüy bitti : Çok öğüt verdiği halde sözü dinlenilmeyen insanların içinde bulunduğu durumu anlatır.

·         Sütüne havale etmek : Karakterine,insanlık duygusuna bırakmak

-Ş-

·         Şafak atmak : Korkmak,şaşırmak

·         Şahbaz : Becerikli ve çevik

·         Şapa oturmak : Çaresiz kalmak

·         Şaşkın bakkal : Hesabını şaşıran kimse

·         Şerbetli : Kötü işler yapmayı huy edinmiş kimse

·         Şeşi beş görmek : İyi görmemek,yanılmak

·         Şeytan çekici : Sevimli ve akıllı çocuk

·         Şeytan diyor ki : İçinden zararlı bir şeyler yap diyen ses

·         Şifayı kapmak : Hastalanmak

·         Şimşek gibi : Büyük bir hızla

·         Şirret karı : Geçimsiz,huysuz,yaygaracı kadın

·         Şom ağızlı : Kötümser,olayları devamlı kötüye yoran kimse

·         Şöhreti afakı tutmak : Herkes tarafından bilinir hale gelmek

·         Şöyle bir bakmak : 1-Üstünkörü,2-İnceler gibi manalı bakmak

·         Şunu bunu bilmem : Mazeret kabul etmem,özür dinlemem

-T-

·         Taban çekmek : Gitmek

·         Tabanvayla gitmek : Yürümek

·         Tadını kaçırmak : Zevkini bozmak

·         Takıp takıştırmak : Çok süslenmek

·         Talihi yar olmak : Şansı yardım etmek

·         Tantuna gitmek : 1-Öldürülmek,2-Belaya uğramak

·         Tasamın on beşi : Umrumda değil anlamında

·         Taş yağar,kıyamet kopar : Felaketli,korkunç zaman

·         Taş yürekli : Acıması olmayan kimse

·         Tavşan boku : Ne faydası,ne de zararı olan kimse

·         Tebeşire peynir bakışlı : İyi göremeyen,şaşı

·         Tencere yuvarlanmış,kapağını bulmuş : Birbirine uygun,eşit şeyleri anlatmak için kullanılır.

·         Tiği teber şahı levent : Her şeyini tüketmiş kimseleri anlatmak için söylenir.

·         Tosunum : Gürbüz kimseler için kullanılır

·         Tut kelin perçeminden : Boşuna uğraşma,onda yok anlamında…

·         Tüy dikmek : Kötü bir durumu daha çok kötüleştirecek harekette bulunmak

-U-

·         Ucu dokunmak : Herhangi bir işten zarar görmek

·         Uç vermek : Görünmek,yetişmek,belirmek

·         Ufağını tefeğini toplamak : Kendine ait ne varsa toplamak

·         Ufuk açılmak : Yeni imkanlar belirmek

·         Ulan : Nefret,öfke ifade eden bir hitap şekli

·         Ulu orta konuşmak : Düşünmeden söylemek,rastgele söylemek

·         Ununu elemiş eleğini duvara asmış : Yapacağını yapmış

·         Utandınsa yüzüne kalbur tut : Utanmanın gereksizliğini anlatır

·         Uyku ölümün kardeşidir : Uyuyan kimsenin dünya ile ilgisi kesilir. Olup bitenden haberi olmaz.

·         Uzağı görmek : Bir işin sonucunu,nasıl gelişeceğini önceden tahmin edebilmek.Tedbirli hareket etmek.

·         Uzun boylu : Ayrıntıları hesap ederek,etraflıca düşünmek.

·         Uzun uzadıya : Çok ayrıntılı olarak

·         Uzun yaşın ahiri ölüm : Ne kadar uzun yaşanırsa yaşansın,bütün canlılar bir gün mutlak öleceklerdir

-Ü-

·         Ücüğünden cücüğüne : Bütün yönleriyle

·         Üç aşağı,beş yukarı : Belirlenmiş bir sayıdan biraz fazla veya biraz az olarak

·         Üçe beşe bakmamak : Çok fazla pazarlık etmeden alışveriş yapmak

·         Ümidi boşa çıkmamak : Beklediğini,umduğunu bulmak

·         Üsküdar dolmuşu gibi birbirinin üzerine : Çok kalabalık yer

·         Üst perdeden başlamak : Ağzını bozmak

·         Üstünde durmak : Israr etmek

·         Üstüne almak : Ödev olarak kabul etmek,bilmek

·         Üstüne basmak : Konuya değinmek

·         Üstüne varmak : Öfkelendirecek söz veya harekette ısrar etmek

·         Üstüne vurmak : Eklemek

·         Üstünüze iyilik sağlık : Hastalıkla ilgili konuşurken söylenir

·         Üvey evlat muamelesi görmek : Ayrı ve hor görülmek

·         Üzerine tuz biber ekmek : Bir kimsenin acısını fazlalaştıracak, derdini derinleştirecek davranışlarda bulunmak

·         Üzerinize afiyet : Ben hastayım.Sizi etkilememesini dilerim.

·         Üzüm üzüm üzülmek : Çok üzülmek

·         Üzüm yemek değil,bekçi dövmek : Önemli işler dururken vakit öldüren kişiler için kullanılır.

-V-

·         Vadesi gelmek : Ömrünün sonuna gelmek

·         Vakit geçirmek : Gereksiz işlerle uğraşmak

·         Vakit nakittir : Zaman en değerli varlığımızdır

·         Vara yoğa karışmak : Her şeye karışmak

·         Vardığın yer körse,sen de gözünü kapa : İnsanlar,çevresindekiler ile iyi ilişkiler kurmak isterlerse onlara uymak zorundadırlar

·         Var kuvveti pazuya vermek : Kolunun kuvvetine güvenmek.

·         Vebali boynuna : Günahı ona ait anlamında

·         Veledizina : Babası belli olmayan

·         Verilmiş sadakası olmak : Bir belayı,kazayı zarar görmeden atlatmak

·         Vık dedirtmemek : Ses bile çıkarttırmamak

·         Vız gelip tırıs gitmek : Hiç aldırmamak

·         Vız gelmek : Önemsiz görünmek,aldırış etmemek

·         Vidin kalesi gibi metin olmak : Dayanıklı ve sabırlı olmak

·         Voli vurmak : Vurgun vurmak

·         Voyvoda kesilmek : Zalim olmak.

·         Vur abalıya : Sessiz ve sakin kimselere yapılan zulüm ve haksızlığı belirtmek için kullanılır.

·         Vur patlasın çal oynasın : Büyük eğlenceler için söylenir.

·         Vurucu güç : Çok etkili silahlarla donatıldığı için savaş gücü yüksek askeri birlik

·         Vuslat kıyamete kalmak : Kavuşma ümidi olmamak

·         Vücuda getirmek : Var etmek

·         Vücudunu ortadan kaldırmak : Öldürmek

-Y-

·         Yabana atmak : Dikkate almamak

·         Yabana söylemek : Saçma ve yersiz konuşmak

·         Ya bu deveyi gütmeli,ya bu diyardan gitmeli : Mecburi durumlarda bir işin mutlaka yapılması gerektiğini belirtmek için söylenir.

·         Ya devlet başa,ya kuzgun leşe : Büyük bir zafer için her tehlikenin, hatta ölümün bile göze alındığını belirtir.

·         Yağmur olsa kimsenin tarlasına yağmaz : Kimseye faydası ve yardımı yoktur anlamında.

·         Ya herro,ya merro : Seçim yapılması gereken durumlarda söylenir.

·         Yahudi pazarlığı : Kıyasıya yapılan pazarlık

·         Yakadan geçirmek : Evlat edinmek

·         Yaka paça : Hırpalayarak

·         Yalancı pehlivan : Sözde kahraman

·         Yalova kaymakamı : Değersiz olduğu halde çalım satan kişilere söylenir.

·         Yangın var diye bağırmak : Bir şeyden çok bıkmak,bezmek

·         Yaptığını bilmemek : Aklı başında olmamak

·         Yediği naneyi kokutmak : Uygunsuzluğunu ortaya koymak

·         Yel kayadan ne alır : İmkansız bir durumu belirtmek için kullanılır.

·         Yıldırım gibi : Büyük bir hızla.

·         Yıldızı parlamak : Şans yüzüne gülmek

·         Yiyip bitirmek : 1-Onmaz hale getirmek, 2-Devamlı eziyet etmek

·         Yobaz : Kaba,sofu.

·         Yolu düşmek : Bir rastlantı sonucu gelmek.

·         Yosma : Güzel ve süslü kadın

·         Yuf ervahına : Lanet olsun anlamındaki bir karşı çıkma sözü.

·         Yüreği geniş olmak : Gamsız olmak,her şeyi kaldırabilmek

·         Yürekte var,elde yok : Yetenekli olup,imkansızlıklar yüzünden bunu geliştiremeyen insanlar için söylenir.

·         Yüz yüze gelmek : Karşılaşmak

-Z-

·         Zahmet çekmek : Eziyet ve yorgunluğa düşmek

·         Zahmet etmek : Yorulmak.

·         Zartalos : Yellenmek

·         Zebunu olmak : Birine çok düşkün olmak

·         Zehir etmek : Tadını kaçırmak

·         Zehir zemberek : Çok acı

·         Zembereği boşanmak : Uzun uzun gülmek

·         Zerre kadar : Yok denecek kadar

·         Zevahiri kurtarmak : Bir işi yarım yamalak yapıp eleştiri almamak

·         Zeval bulmak : Yok olmak.

·         Zıvanadan çıkmak : Çok öfkelenmek

·         Zihne dank etmek : Uzun zamandır anlaşılamayan bir şeyi,herhangi bir olayın araya girmesiyle birdenbire anlamak

·         Zil gibi : Parasız ve aç

·         Zilleri takıp oynamak : Çok sevinmek

·         Zilsiz oynamak : Çok sevinmek

·         Zokayı yutmak : Aldatılmak

·         Zurnacının karşısında limon yemek : Uygunsuz bir davranışta bulunarak,çalışamaz hale getirmek

·         Zurnayı biz çaldık,parsayı o topladı : Haksızlık edip hazıra konanlar için söylenir.

·         Züğürt tesellisi : Boş,yersiz avutma

·         Zümrüt gibi : Yemyeşil.